Recent publiceerde het Ministerie van Bosbouw, Visserij en Milieu in Zuid-Afrika (DFFE) hun biodiversiteitplan ten aanzien van neushoorns in hun land. Een concept hiervoor werd in 2024 al openbaar gemaakt waarna belanghebbenden hun input op het plan konden geven. Ook als SPOTS gaven wij input omdat we grote zorgen hebben over de plannen van Zuid-Afrika om een legale binnenlandse markt te creëren voor het medisch gebruik van hoorn van neushoorns. Aldus het plan wil het Ministerie “Develop and implement a strategy for regulated domestic trade in rhino developed parts and derivatives”.
In hun eerdere concept gaf het Ministerie als voorbeeld aan; “health clinics to administer traditional remedies using rhino horn for health tourists from the far East”.
Één van de belangrijkste bedreigingen voor neushoorns is de stroperij veroorzaakt door de vraag die er is naar hun hoorn. Deze zou medicinale werking hebben en helpen tegen allerlei ziektes en kwalen. De neushoorn is het bekendste dier dat gebruikt wordt in traditionele medicijnen. Maar vele andere diersoorten, waaronder de grote katachtigen, worden ook op grote schaal gestroopt voor hun lichaamsdelen welke gewild zijn in traditionele medicijnen. Vooral traditionele Chinese medicijnen (TCM) staan bekend om dit gebruik. Zo worden in Zuid-Afrika al jarenlange op grote schaal leeuwen gefokt, wiens skeletten worden geëxporteerd naar Azië, als vervanging van de tijger in TCM.
De gedachtegang van Zuid-Afrika lijkt te zijn; de vraag naar hoorn is er nu eenmaal. Laten we die vraag dan proberen te regelen via een legale weg. Ze stellen ook dat door deze legalisering, illegale handel wordt tegengegaan. Aldus het plan; “illegal demand for rhino horn can be mitigated sufficiently to allow promotion of legal international commercial trade of the horn”.
De vraag is of deze gedachtengang correct is. Er zijn talloze voorbeelden te noemen waarbij duidelijk is dat legale handel de illegale handel juist voedt. Alsook dat een normalisering van deze vraag, leidt tot een toename van het gebruik. Zo stellen fokkers van leeuwen in Zuid-Afrika dat de vraag naar lichaamsdelen van de leeuw er nu eenmaal is. En dat door gefokte leeuwen aan te bieden, de stroperij op wilde leeuwen beperkt zou worden. Niets blijkt minder waar. De laatste jaren is duidelijk dat de stroperij op wilde leeuwen juist toeneemt, gedreven door de vraag naar hun lichaamsdelen.
Daarnaast is het in onze ogen opmerkelijk dat Zuid-Afrika er niet voor kiest om in te gaan op de onzinnigheid van het gebruik van lichaamsdelen van wilde dieren in traditionele medicijnen. Maar in plaats daarvan kiest voor commercialisering van deze (onzinnige) vraag. En daarbij het risico voor lief lijkt te nemen dat hierdoor de vraag en illegale handel op bedreigde diersoorten, zal toenemen.
Als SPOTS hebben wij dus grote zorgen over deze ontwikkeling, zoals ook vele collega stichtingen. Zo stelt het Environmental Investigation Agency (EIA);
“When it comes to rhino protection and rhino horn trade policy, nothing happens in a vacuum. Whatever South Africa decides when it comes to rhino horn trade will impact rhinos across Africa and Asia. This is true especially for domestic trade in rhino horn products. As we have seen with attempts to trade other wildlife products from threatened species like ivory and pangolin scales, demand knows no borders and legal trade will serve only to exacerbate rhino poaching and the illegal trade in rhino horn.”
Afbeelding: vooral in traditionele Chinese medicijnen (TCM) wordt gewerkt met lichaamsdelen van wilde dieren.
