Voor het eerst sinds 1923 hebben biologen een nieuwe katachtige ontdekt. Het is een kleine wilde kat die in de Andes (Zuid-Amerika) leeft. De soort is recent (september 2026) voor het eerst beschreven in het vaktijdschrift Current Biology.
Het dier is verwant aan andere soorten tijgerkatten, ook wel oncilla’s genoemd, en is Leopardus tilcayo genoemd. Hij is iets kleiner dan een huiskat met een gewicht van gemiddeld 1,36 kilogram en heeft een lichtbruine vacht met onregelmatig gevormde rozetten en ronde oren. Hij werd per toeval ontdekt en leeft in het Yungas-woud in Bolivia. Vandaar dat hij ook wel ‘Boliviaanse tijgerkat’ wordt genoemd. Een filmpje over het dier en de ontdekking zie je hier.
Per toeval ontdekt
De Boliviaanse biologe Paola Nogales-Ascarrunz, een National Geographic-onderzoeker en een van de hoofdauteurs van bovenvernoemde studie, vertelde dat een collega – die vond dat de kat er ongewoon uitzag – haar vroeg het dier te onderzoeken in een opvangcentrum in de regio Yungas.
Een lokaal gezin had het dier daar in 2016 achtergelaten nadat ze het in het bos hadden gevonden en moeite hadden gehad om het als huisdier te houden. Wat haar opviel, was het formaat: het mannetje – inmiddels ongeveer tien jaar oud – is kleiner dan een gemiddelde huiskat, meet 18 inch (ongeveer 46 centimeter) van kop tot staartbasis en weegt slechts 3 pond (ruim 1,3 kilogram). Zijn lichtbruine vacht heeft een patroon van donkere, luipaardachtige vlekken.
Het diertje leek weliswaar op een oncilla maar had toch ook duidelijke uiterlijke verschillen. Dit was de aanleiding voor een onderzoek waarbij ook zijn DNA werd onderzocht. Daaruit bleek dat het om een onbekende soort kat ging. Later DNA-onderzoek bij een tweede exemplaar gaf bevestiging. De biologen concludeerden dat de soort zich zo’n 1,4 miljoen jaar geleden heeft afgesplitst van de andere tijgerkatten.
De tijgerkat – oncilla
De oncilla is ook bekend onder de naam “tijgerkat”, wat is afgeleid van “El tigre”, dat in het Spaans verwijst naar de jaguar. Dat komt omdat het vlekkenpatroon (rozetten) van sommige oncilla’s in de verte wel iets lijkt op dat van de jaguar. De oncilla is echter stukken kleiner; het is een van de kleinste kattensoorten van Zuidelijk Amerika. De naam ’tijgerkat’ kan wat verwarrend zijn omdat tijgers van nature niet leven in Zuid-Amerika. Vandaar dat wij het liever hebben over de oncilla.
Het raadsel van de tijgerkatten
De oncilla houdt de wetenschappers bezig. Lange tijd werden oncilla’s tot twee aparte soorten gerekend; de Leopardus tigrinus (Noordelijke tijgerkat) en Leopardus guttulus (zuidelijke tijgerkat). Al eerder stelden wetenschappers dat deze twee soorten verder onderverdeeld moesten worden waardoor er vier soorten oncilla’s zouden zijn. Dit is nu bevestigd door onderzoek welke recent (september 2026) werd gepubliceerd. De wetenschappers stellen nu dat er met zekerheid vijf soorten oncilla’s moeten worden erkend;
- Leopardus guttulus
- Leopardus emiliae
- Leopardus pardinoides
- Leopardus tigrinus
en benoemden ze één nieuwe soort,
- Leopardus tilcayo.
Daarnaast identificeerde het team een nieuwe ondersoort van Leopardus tigrinus, genaamd Leopardus tigrinus antisuyo.
Daarmee komt tot op heden het totaal aantal erkende wilde kattensoorten op 43 (44 met onze huiskat). Hier bestaat overigens discussie over. De IUCN Cat Specialist Group erkent tot op heden (2017) officieel ‘slechts’ 40 wilde kattensoorten (met onze huiskat 41). Als de lijn van de wetenschappers aangaande de oncilla’s zou worden gevolgd, zouden dat er nu dan 43 zijn (met onze huiskat 44). Maar aldus sommige wetenschappers kent ook de pampakat meerdere soorten waardoor het aantal wilde kattensoorten zou stijgen tot 47 (met onze huiskat dan 48).
To be continued:)
Afbeelding: aldus de onderzoekers moet de tijgerkat (oncilla) tot vijf soorten berekend worden en is er ook nog 1 ondersoort. De nieuwe soort, Leopardus tilcayo, zie je in de afbeelding.
