Wetenschappelijke naam

Felis chaus

Uiterlijk

De moeraskat is een middelgrote, slanke kat die vrij hoog op de poten staat. Hij weegt gemiddeld zo’n vijf tot negen kilo.

• Vacht:
  • Over het algemeen een zandbruine, roodachtige of grijze vacht zonder enige patronen;
  • Opvallende strepen op de bovenkant van de poten en soms op de keel. Deze strepen zijn heel licht in het zuiden en donkerder in het noorden van zijn verspreidingsgebied;
  • In Pakistan en India zijn ook zwarte moeraskatten gesignaleerd;
  • De vacht is in de winter dikker en donkerder;
  • Soms loopt er een brede, donkere lijn over het achterste deel van de rug;
  • Jonge dieren hebben duidelijk zichtbare strepen die later vervagen hoewel ze wel altijd aanwezig zijn.
• Staart:
  • De staart is, in vergelijking met de rest van het lichaam, relatief kort en geringd aan het uiteinde.
• Kop:
  • De oren zijn spits en relatief lang en hebben een klein kwastje (de grootte verschilt per ondersoort). Vandaar dat hij eerst gelinkt werd als familie van de lynx;
  • Lang, slank gezicht met witte snuit.

Verspreiding en leefgebied

Gebied & omgeving:

• De moeraskat komt voor van India en Sri Lanka via Zuidwest-Azië en centraal Azië tot Arabië;
• Ook in Zuidoost-Azië wordt deze kat aangetroffen;
• In Afrika komt de moeraskat voor in de Egyptische nijldelta;
• Op het Euraziatische continent komt de moeraskat voor in Rusland, Azerbeidzjan en Georgië.

De moeraskat komt voornamelijk voor in waterrijke gebieden met dichte begroeiing als moerassen, rietbedden en andere gebieden met dichtbegroeide oevers of kusten. De omgeving waarin deze wateren liggen, is niet belangrijk en de moeraskat kan zowel in woestijnen als in vochtige wouden gevonden worden. Ook komen ze geregeld voor in landbouwgebieden, boomplantages en rond kunstmatige vijvers.

De moeraskat is niet bang voor mensen en waagt zich geregeld in de buurt van nederzettingen. Er worden zelfs regelmatig nesten gevonden in bouwplaatsen. Hierdoor loopt hij wel eerder het gevaar om slachtoffer te worden van het mens-dier conflict, zeker als hij pluimvee doodt.

Het grootste deel van het leefgebied van de moeraskat ligt onder de 1.000 meter, maar in de Himalaya leven ze tot wel 4.000 meter.

Verspreidingsgebied moeraskat

Territorium

Er is niet veel bekend over de grootte van het leefgebied en hoeveel moeraskatten daar dan leven. De enige schattingen van de dichtheid van deze kat zijn afkomstig uit de tugay-habitats in Centraal Azië. Deze habitats zijn een unieke vorm van riparisch woud of galerijbos dat voorkomt in de droge klimaten (woestijnen en steppes) van Centraal Azië. Omdat deze bossen als dichtbegroeide, groene linten door de gortdroge woestijnlandschappen lopen, worden ze ook wel de “jungles van Centraal-Azië” genoemd. Schattingen hier zijn dat er 40-150 moeraskatten per 100 km² voorkomen. In gebieden waar dit specifieke vegetatietype is afgenomen, bedroeg de dichtheid echter niet meer dan 20 individuen per 100 km².

​Gedrag

De moeraskat is dag en nacht actief.  Hij leeft meestal solitair alhoewel er ook familiegroepen van een mannetje met vrouwtje en kittens zijn waargenomen. Dit is best opmerkelijk voor katten. In gevangenschap zijn de mannetjes zeer beschermend tegenover hun jongen, zelfs meer dan de vrouwtjes.

De moeraskat is een goede klimmer maar ook een goede zwemmer en duikt zelfs om vis te vangen of om te ontsnappen aan gevaar, zoals honden. Hij rust in holen van dassen, stekelvarkens of vossen, onder struiken, in grotten, in het struikgewas of in het riet waar hij ook zijn holen maakt. Gebied wordt afgebakend door geurmarkeringen te plaatsen. De moeraskat maakt zichzelf, net als onze huiskat, groter als hij zich bedreigd voelt of in een conflictsituatie terechtkomt. Hierdoor ziet hij er indrukwekkender en groter uit dan hij in werkelijkheid is.

Verder heeft de moeraskat een verrassend geluid; hij kan geluiden maken die wat lijken op het blaffen van een hond. Dit wordt vooral ingezet door mannetjes tijdens de paartijd. Maar ook als de dieren zich bedreigd voelen, kunnen ze verschillende kleine brullen laten horen voordat ze aanvallen, wat zeer ongebruikelijk gedrag is voor een kat. Via deze link kun je de geluiden van alle wilde katachtigen horen, waaronder die van de moeraskat.

Voortplanting

Er is niet echt een vaste periode voor de voortplanting, dat ligt aan het gebied waar de moeraskat leeft. Het is mogelijk dat deze kat twee keer per jaar jongen krijgt in gebieden waar genoeg prooidieren aanwezig zijn. De kittens worden geboren in holen in dichte rietvelden of andere dichte vegetatie, maar ook in holle bomen of verlaten holen.

Bij sommige onderzoeken is gebleken dat het mannetje meehelpt met de zorg voor de kittens wat vrij uitzonderlijk is voor een wilde kattensoort.

• Draagtijd: 63-68 dagen;
• Aantal jongen: gemiddeld twee-drie kittens;
• Na ongeveer zeven weken gaan de kittens vast voedsel eten;
• Onafhankelijk: na ongeveer acht tot negen maanden;
• Geslachtsrijp: na ongeveer 11-18 maanden.

Jacht en dieet

De moeraskat besluipt zijn prooi op de grond en valt van achteren aan. Echter hij kan ook hoog in de lucht springen om vogels te vangen en ook een prooi vangen in het water (waarvoor dus gezwommen dient te worden), is geen probleem.

De prooien van de moeraskat variëren over zijn brede verspreidingsgebied en bestaan ​​meestal uit knaagdieren, zoals ratten en muizen, die allemaal minder dan 1 kilo wegen. Echter hij is zeker ook in staat grotere dieren te doden. Andere geliefde prooidieren zijn vogels, eekhoorns, kikkers, hagedissen, kleine slangen, amfibieën, insecten en vogeleieren.

Een veldonderzoek in India schatte dat één kat drie tot vijf knaagdieren per dag ving, waarbij vogels op de tweede plaats kwamen. Moeraskatten werden ook gezien terwijl ze de prooien van grote roofdieren opaten; het zijn dus ook aaseters. De moeraskat onderscheidt zich van andere katachtigen door, indien nodig, zijn dieet aan te vullen met fruit. Dat gebeurt vooral in de wintermaanden in gebieden waar prooidieren dan schaars zijn.

Status

• IUCN Rode Lijst: Least concern (niet bedreigd). Wetenschappers geven aan dat de aantallen echter flink aan het afnemen zijn waardoor het de vraag is of het dier niet hoger geclassificeerd zou moeten worden op deze lijst.
• CITES Appendix: II
  Dit betekent dat het om een bedreigde diersoort gaat maar die niet met uitsterven wordt bedreigd. Handel in deze diersoort is gereguleerd toegestaan.
• Geschat aantal: onbekend.

Bedreiging

• De grootste bedreiging voor de moeraskat is verdwijning van de natuurlijke leefomgeving;
• Hierdoor ontstaat meer en meer een conflict met mensen waardoor vele katten gedood worden. En dat is jammer want deze kat heeft een belangrijke functie. Gemiddeld vangt de moeraskat zo’n 1500 knaagdieren per jaar en dus zou hij juist als goede vriend bezien kunnen worden;
• Daarnaast is de vacht van deze dieren jarenlang een belangrijk exportproduct geweest en bestaat er nog steeds een (illegale) handel in deze huiden.

Ondersoorten

Er worden meerdere ondersoorten erkend. Klik hier voor een overzicht.

Fysieke kenmerken

• Lichaamslengte: ca. 58-76 centimeter;
• Staartlengte: ca. 21-27 centimeter;
• Gewicht: gemiddeld vijf tot negen kilo maar kan oplopen tot zestien kilo.

Over het algemeen zijn de mannetjes groter en zwaarder dan de vrouwtjes.

• Leeftijd: gemiddeld twaalf tot veertien jaar in het wild. In gevangenschap kunnen ze stukken ouder worden; tot wel twintig jaar.

Wil je een spreekbeurt over de Moeraskat?
Klik hier voor ons spreekbeurtmateriaal dat je direct kunt downloaden.

Op YouTube zijn filmpjes te vinden van de Moeraskat, zoals deze.

Laatst bijgewerkt:
september 2026