Stichting SPOTSStichting SPOTSStichting SPOTSStichting SPOTS
  • Home
    • Over SPOTS
    • Onze projecten
    • Kids corner
    • Nieuws / blog
    • Social media
    • Contact
  • Onze katten
    • Cheeta – Jachtluipaard
    • Leeuw
    • Luipaard
    • Alle overige katachtigen
  • Vrijwilligerswerk
    • Vrijwilligerswerk buitenland
    • Vrijwilligerswerk binnenland
  • Relaties
    • Sponsors
    • Partners
    • Bevriende organisaties
    • Dierenparken
    • Scholen
  • Kom in actie
    • Word donateur
    • Doneer via iDeal
    • Word adoptieouder
    • Doe een eenmalige gift
    • Doneer via credit card
    • Gratis doneren
    • Help met folders verspreiden
    • Periodiek schenken
    • Testament
    • Vriendenloterij
  • Word donateur
  • Privacy

Savanneoncilla

  • Afrikaanse goudkat
  • Afrikaanse wilde kat
  • Atlantische bosoncilla
  • Aziatische goudkat
  • Bengaalse kat (luipaardkat) van het vaste land
  • Bergkat (Andeskat)
  • Borneo (bay) kat
  • Canadese lynx
  • Caracal
  • Euraziatische lynx
  • Europese wilde kat
  • Geoffroy’s kat
  • Gobikat of Chinese bergkat
  • Huiskat
  • Jaguar
  • Jaguarundi
  • Manoel of Pallas’ kat
  • Margay
  • Marmerkat
  • Moeraskat
  • Nachtkat of kodkod
  • Nevelpanter van het vaste land
  • Neveloncilla
  • Ocelot
  • Pampakat
  • Platkopkat
  • Poema
  • Rode lynx
  • Roestkat
  • Savanneoncilla
  • Serval
  • Sneeuwpanter
  • Spaanse of Iberische lynx
  • Sundaland Bengaalse kat (luipaardkat)
  • Sundalandpanter (Sundaland nevelpanter)
  • Tijger
  • Vissende kat
  • Zandkat
  • Zwartvoetkat
  • Namenlijst ondersoorten
Home Onze katten Alle overige katachtigen Savanneoncilla

Savanneoncilla

Savanneoncilla – Leopardus tigrinus

Van alle kleine katachtigen op de Amerikaanse continenten behoren de oncilla’s tot de meest zeldzame. De oncilla is ook bekend onder de naam “tijgerkat”, wat is afgeleid van “El tigre”, dat in het Spaans verwijst naar de jaguar. Dat komt omdat het vlekkenpatroon (rozetten) van sommige oncilla’s in de verte wel iets lijkt op dat van de jaguar. De oncilla is echter stukken kleiner; het is een van de kleinste kattensoorten van Zuidelijk Amerika.

De oncilla houdt de wetenschappers bezig. Werd het dier in 2017 nog verdeeld in twee aparte soorten, werd dat in 2024 bijgesteld naar drie soorten! En het kan zo maar zo zijn dat het daar niet bij blijft. Dat er verschillen tussen de drie soorten zijn, is duidelijk. Maar veel zal nog onderzocht moeten worden. Wat we wel weten is dat de oncilla een goede klimmer is en ook, in tegenstelling tot veel van zijn familieleden, houdt van zwemmen.

Copyright foto’s: Alle afbeelding zijn met dank aan het Tiger Cat Conservation Initiative (TCCI), incl. Weslley Alves, Johannes Pfeiderer en Ricardo Ribeiro, tenzij anders vermeld.

In april 2017 publiceerde de Cat Specialist Group de hernieuwde inzichten wat betreft het aantal in het wild levende katachtigen; er werden op dat moment 40 verschillende wilde kattensoorten erkend. De oncilla werd verdeeld in een Noordelijke en een Zuidelijke variant; als twee verschillende soorten dus.

Door verbeterde onderzoeksmethoden is nu duidelijk dat het om drie soorten oncilla’s gaat. En het kan zo maar zo zijn dat het daar niet bij blijft. Er wordt nu erkend de Savannaoncilla, de Atlantische bosoncilla en de (nieuwe erkende soort), de Neveloncilla. De dieren leven allemaal in een ander soort leefgebied. Hierdoor hebben ze uiterlijke verschillen en vaak ook een andere manier van leven.

Wetenschappelijke naam Savanneoncilla

Leopardus tigrinus

Uiterlijk Savanneoncilla

Bij de verschillende soorten oncilla’s, zijn er lichamelijke verschillen. In de afbeelding hieronder zie je van boven naar beneden de Savanneoncilla (a), de Neveloncilla (b) en de Atlantische bosoncilla (c).

Deze savanneoncilla heeft zeker in de hetere streken vaak een dun en slank lichaam met dunne staart. Staat wat hoog op de poten wat soms de indruk geeft dat deze oncilla groter is dan in werkelijkheid. Het vachtpatroon heeft rozetten en stippen die in grootte variëren en soms banden voren zonder echt met elkaar verbonden te zijn.

  • Vacht: Geelbruine en grijze grondkleur met witte of lichtgrijze onderbuik.
    Zwarte (melanistische) savanneoncilla’s zijn tot nu toe slechts 5 maal gezien. *
  • Afmetingen: Kop+lichaam max. 65 cm, staart max. 34 cm, oren max. 5 cm.
  • Gewicht: max. 3,5 kg.
  • Tepels: twee paar.

Alle oncilla’s hebben zwarte ringen over hun staart lopen.

Zwarte savanneoncilla en rechts een platinazwarte

*  Zwarte (melanistische) katachtigen komen het meest voor in natte tropische bosgebieden. Hoe warmer, dichtbegroeider en natter, hoe vaker ze voorkomen. In droge hetere gebieden zijn zwarte katachtigen minder voorkomend, wat is terug te zien bij de savanneoncilla.

Verspreiding en leefgebied

De uitgestrektheid van het Zuid-Amerikaanse continent is enorm. Elk van de drie oncillasoorten heeft een eigen verspreidingsgebied. Dat van de neveloncilla (blauw) raakt mogelijk dat van de savanneoncilla (geelbruin) in Bolivia. De verspreidingsgebieden van de savanneoncilla en de Atlantische bosoncilla (roze) grenzen aan elkaar over nagenoeg de gehele breedte. Bovenin zijn nog enkele gebieden waarvan de verspreiding van een of meerdere oncillasoorten nog niet bekend is.

De drie oncillasoorten en hun verspreidingsgebieden

Landen:

  • Venezuela, Guyana, Suriname, Frans-Guyana, Brazilië, Paraguay en Bolivia.

Gebieden:

  • De Cerrado – een van de meest bedreigde ecologische belangrijke gebieden.
  • Hete temperaturen met weinig regenval.

Leefomgeving:

  • Hete, droge savannegebieden en lichte beboste tropische gebieden die hieraan grenzen.
    Droge struikgewasgebieden.
  • Tot aan een hoogte van 1.254 m.
  • Vermijdt gebieden nabij menselijke bewoning.

Territorium

Deze katten zijn zeer territoriaal, vooral mannetjes tegenover vrouwtjes. Dit komt omdat de drang om het territorium te verdedigen soms groter is dan de drang om te paren. Het blijkt dat de territoria 2,5 keer groter zijn dan wat te verwachten is bij een katachtige van deze grootte. Men vermoedt dat dit toe te schrijven is aan het oceloteffect. De ocelot is groter als de oncilla en daarmee een potentieel gevaar dat liever gemeden wordt. Daarom is het hebben van een groter territorium van belang. Vrouwtjes hebben kleinere territoria dan de mannetjes.

  • Vrouwtjes algemeen: 0,9-2,8 km².
  • Mannetjes algemeen: 4,8-17 km².

Gedrag

Afhankelijk van het type leefgebied zijn oncilla’s het meest actief in de nachtelijke uren, in de schemering of juist overdag. In gebieden waar veel ocelotten leven, is er gedrag om dit dier te vermijden. Oncilla’s zijn uitstekende klimmers maar blijven toch de meeste tijd op de grond omdat de meeste prooien op de grond leven. In tegenstelling tot veel andere katachtigen, zwemmen oncilla’s ook graag.

Al vertonen alle oncillasoorten in grote lijnen hetzelfde gedrag, over verder gedetailleerd gedrag per soort is daarentegen nog heel weinig bekend.

Voortplanting in het algemeen

Er is niet zo veel bekend over de voortplanting van oncilla’s. Pieken in paartijd en geboortes verschillen per gebied. Kennis over de voortplanting is laag. In gevangenschap paren oncilla’s vaak hun leven lang met dezelfde partner wat niet wil zeggen dat dit in het wild ook zo is. Mannetjes reageren zeer fel op vrouwtjes wat het paren met een andere partner dan waaraan zij gewend zijn, zeer bemoeilijkt. Dit komt omdat oncilla’s zeer territoriaal zijn.

Na een draagtijd van zo’n 75 dagen, kunnen 1-4 kittens geboren worden. De kittens beginnen op een leeftijd van zo’n 5 -7 weken met het eten van vlees. Na zo’n 2-3 maanden zijn ze gespeend. De tandjes bij de kittens verschijnen na ca. 21 dagen wat later is dan bij de meeste katachtigen. Bijzonder is dat de tanden vrijwel tegelijk doorbreken, soms binnen enkele uren.

Na ongeveer 11 maanden hebben de jongen de volwassen afmetingen maar echt volwassen zijn ze tussen 1,5 en 2 jaar.

Savanneoncilla – Leopardus tigrinus

Jacht

Oncilla’s zijn uitstekende klimmers en jagen naast op de grond ook in en vanuit de bomen. De prooi wordt gedood door de achterzijde van de schedel te doorboren met de hoektanden. Als eerste worden de kop en nek van een prooi verorberd. Vogels worden geplukt voordat deze gegeten worden.

Dieet

In het algemeen is de savanneoncilla een opportunist die gebruikmaakt van de beschikbare prooien die in het betreffende gebied voorhanden zijn. Er staan ongeveer 28 verschillende dieren op het menu.

  • De gemiddelde prooi weegt rond de 55 gram.
  • Het grootste deel is hagedissen.
  • Veel vogels.
  • Enkele kleine knaagdieren.

Status

  • IUCN Rode Lijst: Vulnerable (kwetsbaar)*.
  • CITES Appendix: I.
    Dit betekent dat het om een diersoort gaat die met uitsterven wordt bedreigd. Handel in deze diersoort is niet toegestaan (slechts in zeer uitzonderlijke gevallen).
  • Geschat aantal: totaal voor alle drie 8.900-10.200, aantallen per soort onbekend.

* Onderzoekers stellen dat alle drie de soorten oncilla’s enorm in aantallen zijn afgenomen. Zij dringen dus aan op een herziening van de status op de IUCN Rode Lijst (van vulnerable naar endangered).

Bedreiging

Voor alle drie de soorten geldt in volgorde van belangrijkheid:

  • Verlies van leefgebied: ca. 56% voor de Savanneoncilla;
  • Versnippering van leefgebied waardoor dieren elkaar lastiger kunnen vinden;
  • Overdraagbare ziekten via honden (hondenziekte), huiskatten en vee (TBC);
  • Stropen en illegale handel (verkoop als huisdier en voor de vacht);
  • Het incidenteel doden van oncilla’s als represaille voor het roven van pluimvee.

Oncilla’s kruizen vaak met andere wilde katten zoals de Pampakat. Het resultaat hiervan is dat er veel ‘kruisingen’ voorkomen en er steeds minder ‘zuivere’ oncilla’s zijn.

Jacht is verboden in Brazilië, Colombia, Costa Rica, Frans-Guyana, Suriname en Venezuela.

Honden kunnen ziektes overdragen. Vandaar dat organisaties zoals TCCI bezig zijn met campagnes om honden te vaccineren.

Ondersoorten

Onduidelijk.

 

Nog meer weten over de oncilla’s? Kijk dan hier.

De organisatie Tiger Cats Conservation (TCCI) spant zich in voor de oncilla.

Wil je een spreekbeurt over oncilla’s houden? Klik hier voor ons spreekbeurtmateriaal dat je direct kunt downloaden.

Laatst bijgewerkt:
april 2024

Read More

 

Subpagina's

  • Cheeta - Jachtluipaard
  • Leeuw
  • Luipaard
  • Alle overige katachtigen
    • Afrikaanse goudkat
    • Afrikaanse wilde kat
    • Atlantische bosoncilla
    • Aziatische goudkat
    • Bengaalse kat (luipaardkat) van het vaste land
    • Bergkat (Andeskat)
    • Borneo (bay) kat
    • Canadese lynx
    • Caracal
    • Euraziatische lynx
    • Europese wilde kat
    • Geoffroy’s kat
    • Gobikat of Chinese bergkat
    • Huiskat
    • Jaguar
    • Jaguarundi
    • Manoel of Pallas’ kat
    • Margay
    • Marmerkat
    • Moeraskat
    • Nachtkat of kodkod
    • Nevelpanter van het vaste land
    • Neveloncilla
    • Ocelot
    • Pampakat
    • Platkopkat
    • Poema
    • Rode lynx
    • Roestkat
    • Savanneoncilla
    • Serval
    • Sneeuwpanter
    • Spaanse of Iberische lynx
    • Sundaland Bengaalse kat (luipaardkat)
    • Sundalandpanter (Sundaland nevelpanter)
    • Tijger
    • Vissende kat
    • Zandkat
    • Zwartvoetkat
    • Namenlijst ondersoorten

Word donateur of adoptieouder en help mee

De wilde katachtigen staan op punt van uitsterven. Dat mogen we niet laten gebeuren. We willen immers een wereld waar generaties na ons nog kunnen genieten van deze prachtige dieren. Help ons en word donateur, adoptieouder of doe een eenmalige gift.

Word donateur

Kom in actie

Word Donateur
Word adoptieouder
Doneer via iDeal
Gratis doneren
Pay It Forward (PIF)
Doneer via stichting Geef Gratis

knuffelfarms.nl

Nieuws / Blog

  • En weer maakt een BN’er een misser

    Afgelopen week plaatste de zangeres Hind Laroussi, beter bekend als Hind, enkele

    19 mei, 2025

Contact

Contactgegevens
L.P. Van Mallandstraat 46
4754 AP Stampersgat
Telefoon: 06-4094 7232
E-mail: info@stichtingspots.nl

contactformulier

Nieuwsbrief

Vul hieronder uw gegevens in en blijf op de hoogte via onze digitale nieuwsbrief.

Copyright © 2019 SPOTS | Save & Protect Our Treasures
  • Home
    • Over SPOTS
    • Onze projecten
    • Kids corner
    • Nieuws / blog
    • Social media
    • Contact
  • Onze katten
    • Cheeta – Jachtluipaard
    • Leeuw
    • Luipaard
    • Alle overige katachtigen
  • Vrijwilligerswerk
    • Vrijwilligerswerk buitenland
    • Vrijwilligerswerk binnenland
  • Relaties
    • Sponsors
    • Partners
    • Bevriende organisaties
    • Dierenparken
    • Scholen
  • Kom in actie
    • Word donateur
    • Doneer via iDeal
    • Word adoptieouder
    • Doe een eenmalige gift
    • Doneer via credit card
    • Gratis doneren
    • Help met folders verspreiden
    • Periodiek schenken
    • Testament
    • Vriendenloterij
  • Word donateur
  • Privacy
Stichting SPOTS