Wetenschappelijke naam

 Catopuma temminckii  (tot april 2017 Pardofelis temminckii ).

Uiterlijk

De Aziatische goudkat is een vrij forse kat met een lang, slank lichaam. Mannetjes kunnen tot zestien kilo wegen. De staart is vrij lang (1/3 tot 1/2 van de lichaamslengte). De onderste helft van de staart is wit aan de onderkant en wordt vaak met het uiteinde naar boven gekruld gedragen. Er zijn vele variaties qua kleur en vachtpatroon bij de Aziatische goudkat. Een artikel met foto’s daarover kun je hier zien.

• Vachtkleur:
  • De Aziatische goudkat heeft meestal een goudbruine vacht (hieraan dankt het dier ook zijn naam), maar komt voor in vele varianten. Er zijn zelfs zwarte (melanistische) Aziatische goudkatten;
  • De borst, buik en binnenkant van de bovenbenen zijn wit met lichte spikkels;
  • De poten en de staart zijn grijs tot zwart aan de uiteinden.
• Vachtpatroon:
  • Bij de ‘standaard’ Aziatische goudkat zijn er op de borst, buik en binnenkant van de bovenbenen, lichte spikkels te zien;
  • Er zijn ook exemplaren waarbij de vacht overdekt is met dicht bij elkaar geplaatste rozetten en dieren met een ocelotachtig vlekkenpatroon (gezien in Bhutan en China).
    

    (c) Sahil Nijhawan/Zoological Society of London

•  Kop:
  • Met zwart/donkerbruin omlijnde witte strepen op de wangen en strepen vanuit de ooghoek naar de kruin toe;
  • De achterkant van de ronde oren is zwart met een lichtere, grijsachtige vlek;
  • Ogen zijn meest grijsgroenachtig of amberkleurig.

Via deze link kun je een filmpje van de Aziatische goudkat zien.

Verspreiding en leefgebied

Historisch gezien kwam de Aziatische goudkat voor van de oostelijke Himalaya tot in zuidelijk en centraal China, het vasteland van Zuidoost-Azië en het eiland Sumatra. Hij is met name te vinden in bosrijke omgevingen. Hoewel de soort tegenwoordig nog steeds relatief wijdverspreid is, is het verspreidingsgebied aanzienlijk kleiner geworden en steeds meer gefragmenteerd. Het leefgebied van deze kat overlapt dat van andere kleine katachtigen zoals de marmerkat, vissende kat, platkopkat en dat van de grotere nevelpanter, tijger en Sundalandpanter.

Enkele landen waar de Aziatische goudkat voorkomt zijn Bhutan, Tibet, India, Nepal, China, Indonesië, Maleisië en Thailand.

(c) IUCN 2015

Gebied & omgeving:

• Lagere heuvelgebieden van de Himalaya van Nepal en Zuid-China;
• Het leefgebied varieert van tropische en altijd groene subtropische beboste gebieden tot droge loofbossen. Bij voorkeur niet in de buurt van menselijke bewoning. Dichtbegroeide gebieden hebben de voorkeur;
• Open landschappen zoals met struikgewas begroeide gebieden en graslanden zijn veel minder in trek.

Door afname van zijn leefgebied, wordt het dier steeds vaker gezien in of bij door mensen aangelegde  palmolie,- en koffieplantages.

Hoogte:

De Aziatische goudkat lijkt een voorkeur te hebben voor lagere gebieden maar is tot op 4600 meter gesignaleerd (Bhutan-Himalaya).

Territorium

Veel is nog onbekend. De leefgebieden van twee dieren met radiohalsband (GPS-collar) in het Thaise Phu Khieu National Park waren 33 km² (vrouwtje) en 48 km² (mannetje) groot, en overlapten elkaar aanzienlijk.

Gedrag

Er is weinig bekend over het gedrag van de Aziatische goudkat. Men dacht ooit dat hij voornamelijk ’s nachts actief was; recente gegevens wijzen er echter op dat hij mogelijk meer tijdens schemer- of zelfs gedurende de dag actief is.

© WWF Bhutan/WWF Canada/Panthera/ZSL/University of Southampton/Bhutan Department of Forests and Park Services

Voortplanting

Gegevens zijn alleen bekend van Aziatische goudkatten in gevangenschap. In het wild zijn kittens aangetroffen in holtes in de grond, onder rotsen en/of bomen.

• Draagtijd: gemiddeld 75-80 dagen;
• Aantal jongen: gemiddeld 1-2 (soms drie) kittens;
• Ogen gaan open: rond de 9e dag;
• Vacht: bij de kittens langer, dikker en donkerder dan bij de volwassen katten. Geen vlekkenpatroon;
• Vrouwtjes bereiken de seksuele volwassenheid op een leeftijd van 18-24 maanden en mannetjes op twee jaar.

Jacht en dieet

De Aziatische goudkat jaagt voornamelijk op de grond, hoewel de lokale bevolking beweert dat hij ook een bedreven klimmer is. Men dacht tot voor kort dat het dier voornamelijk op grote knaagdieren jaagde. Nu is men het er over eens dat hij op verschillende diersoorten jaagt en lijkt hij een generalist en opportunistische foerageerder te zijn met een brede keur aan prooidieren. Zijn voorkeur lijkt te liggen bij prooidieren onder de twee kilo maar hij schuwt er niet voor om dieren vele malen groter dan hijzelf, te bejagen en te doden.

Het is bekend dat de Aziatische goudkat jaagt op amfibieën, kleine reptielen (hagedissen, slangen), knaagdieren, insecten, vogels, primaten en kleine hoefdieren zoals muntjakken (hertensoort) en dwergherten. Vogels worden geplukt alvorens ze te eten. Er zijn meldingen dat Aziatische goudkatten jagen op grotere dieren zoals gorals (klein hoefdier dat lijkt op een kruising tussen een geit en een kleine antilope), wilde zwijnen, sambarherten en jonge kalveren van gedomesticeerde waterbuffels. Soms heeft deze kat het voorzien op schapen en ander (pluim)vee van de lokale bevolking wat ze niet populair maakt bij mensen.

Status

• IUCN Rode Lijst: vulnerable (kwetsbaar);
• CITES Appendix: I.
  Dit betekent dat het om een diersoort gaat die met uitsterven wordt bedreigd. Handel in deze diersoort is niet toegestaan (slechts in zeer uitzonderlijke gevallen).
• Geschat aantal: ongeveer 7.000 volwassen exemplaren (met een brede mogelijke spreiding van 1.000 tot 12.000).

Bedreiging

• Afname en versnippering van leefgebied door ontbossing (voor koffie-palmolie-/sojaplantages). Hierdoor komen ze ook dichterbij mensen te leven waardoor ze soms ook jacht maken op (klein)vee van boeren. Dat maakt ze niet populair;
• Dit leidt tot een mens-dier conflict waarbij Aziatische goudkatten worden gedood door boeren omdat ze jacht maken op (klein)vee, de inkomstenbron van veel mensen;
• Door overbejaging van prooidieren door mensen (o.a. voor bushmeat) is er steeds minder voedsel voor Aziatische goudkatten;
• Illegale jacht waarbij de mens jaagt op de Aziatische goudkat voor zijn vacht of zijn lichaamsdelen.  Hieraan worden soms heilzame krachten toebedacht en de dieren worden daarom gebruikt in traditionele medicijnen. Steeds vaker worden ze gebruikt als vervanging van de tijger die geliefd is in traditionele Chinese medicijnen (TCM).

Ondersoorten

Op dit moment worden er twee ondersoorten erkend. Klik hier voor een overzicht.

Fysieke kenmerken

• Lichaamslengte: gemiddeld 71-105 cm;
• Staartlengte: gemiddeld 40-56 cm;
• Gewicht: 9-16 kilo.

Mannetjes zijn over het algemeen groter en zwaarder dan vrouwtjes.

• Levensverwachting: tot 18 jaar in gevangenschap, in het wild onbekend.

Wil je een spreekbeurt over de Aziatische goudkat houden? Klik hier voor ons spreekbeurtmateriaal dat je direct kunt downloaden.

Op YouTube kun je diverse filmpjes zien van de Aziatische goudkat, zoals deze.

Laatst bijgewerkt:
januari 2026